24. حدیث مضطرب
تعریف کوتاه
مضطرب روایتی است که نقلهای آن دچار اختلاف ناسازگار و غیرقابل جمع باشد.
تعریف فنی و آموزشی
اضطراب ممکن است در سند یا متن رخ دهد. اگر اختلاف نقلها قابل جمع یا ترجیح باشد، عنوان اضطراب بهسادگی ثابت نمیشود.
کاربرد در تحلیل سند و حدیث
در مقایسه طرق یک روایت، باید اختلافها ثبت و ارزیابی شوند.
خطای رایج طلاب
هر تفاوت لفظی میان نقلها اضطراب نیست.
تمرین تستی
آیا هر اختلاف لفظی باعث اضطراب حدیث میشود؟
پاسخ آموزشی
خیر؛ باید ناسازگاری جدی و نبود امکان جمع یا ترجیح بررسی شود.
منابع و مستندات پیشنهادی
- درایه حدیث
- نقد متن
- اصول تعارض اخبار
تذکر علمی: این صفحه، تعریف آموزشی و مقدماتی اصطلاح را ارائه میکند. برای پژوهش اجتهادی، باید به متن دقیق منبع، چاپ معتبر، جلد، صفحه، سیاق عبارت و اختلاف مبانی مراجعه شود.